Dwa wieki Towarzystwa Muzycznego w Krakowie

Powstałe w 1817 r. Towarzystwo Muzyczne zgodnie ze swoim statutem organizowało w Wolnym Mieście Krakowie koncerty. Odbywały się one w ostatnią niedzielę miesiąca, ponadto pięć razy do roku organizowane były koncerty charytatywne. Towarzystwo posiadało wówczas 60-osobowy chór i 30-osobową orkiestrę. Dzięki stałej działalności koncertowej Towarzystwa był Kraków wówczas jedynym miastem w Polsce, w którym odbywały się regularne koncerty symfoniczne. Nowa era w dziejach Towarzystwa Muzycznego nastąpiła w 1886 r. kiedy to funkcję dyrektora artystycznego objął Wiktor Barabasz. Zorganizował na nowo chór, a potem orkiestrę symfoniczną, z którą wystąpił m.in. na koncercie I. J. Paderewskiego, zyskując pochwały mistrza.

Od 1909 r. kierownictwo artystyczne przejął Feliks Nowowiejski, kompozytor i dyrygent. Dzięki niemu orkiestra Towarzystwa stała wówczas na wysokim poziomie artystycznym. Po pierwszej wojnie światowej stanowisko dyrektora artystycznego objął wybitny kompozytor Bolesław Wallek-Walewski. 13 IV 1930 r. odbyło się w Krakowie prawykonanie „Stabat Mater” K. Szymanowskiego, którego wykonawcami były chór i orkiestra Towarzystwa Muzycznego pod dyrekcją B. Wallek-Walewskiego.

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Afisz koncertu z 1826 r.

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Feliks Nowowiejski, ok. 1908 r.

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Afisz prawykonania "Stabat Mater", 1930 r.

W lipcu 1936 roku odbyły się na Wawelu 3 wielkie koncerty symfoniczne z których dochód przeznaczony został na odnowienie Wawelu. Koncerty te były transmitowane na cały kraj oraz przez rozgłośnie niemieckie i angielskie. Dalszy rozwój Towarzystwa przerwał wybuch II wojny światowej. Po wojnie działalność koncertowa Towarzystwa skupiona była najpierw głównie na organizowaniu koncertów mających na celu umożliwienie startu muzycznego zdolnej młodzieży szkół muzycznych. Koncerty te organizowane były pod nazwą „Grają młode talenty” i były wstępem do kariery muzycznej m.in. Kai Danczowskiej czy Ewy Bukojemskiej. W latach 90-tych ub. wieku Towarzystwo organizowało cykle koncertów „Wieczory muzyczne”, a później „Muzyczne wieczory u Mehoffera” w których wykonawcami byli m.in. Janusz Olejniczak, Elżbieta Stefańska, Robert Kabara, Carlos Malcolm czy kwartet smyczkowy „Amar Corde”.

Towarzystwo Muzyczne było też organizatorem takich imprez muzycznych, jak: Koncert Charytatywny na rzecz Fundacji Przyjaciół dzieci z chorobą nowotworową „Wyspy szczęśliwe”, koncert zespołu kameralnego New York Philharmonic „Ensemble Courage”, recital uczestników XIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Warszawie, koncert Krakowskiej Młodej Filharmonii w ramach projektu „Cracovia Sacra” czy współorganizacja „Nieszporów Ludźmierskich” Jana Kantego Pawluśkiewicza.

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Orkiestra Symfoniczna Uczniów Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Zespół Kameralny Instrumentów Dętych Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie

Działalność edukacyjna

Działalność edukacyjną zapoczątkował współudział Towarzystwa w założeniu pierwszej publicznej szkoły muzycznej w Krakowie w roku 1841. Powstała ona z połączenia prywatnej szkoły śpiewu dramatycznego założonej i prowadzonej przez Franciszka Mireckiego i bursy muzycznej przy kościele św. Anny prowadzonej przez Towarzystwo. W roku 1867 Towarzystwo Muzyczne już samodzielnie założyło szkołę muzyczną, na której czele stanął Antoni Vopalka. W pierwszych latach działalności szkoła miała ponad stu uczniów i 9 nauczycieli uczących gry na fortepianie, skrzypcach, wiolonczeli, flecie a także śpiewu solowego i chóralnego. Nowy etap w dziejach Szkoły Towarzystwa Muzycznego zaczął się w chwili osiedlenia się na stałe w Krakowie w 1881 r. znakomitego kompozytora i pedagoga Wł. Żeleńskiego. Od jego przyjazdu w Krakowie zapanowała „epoka Żeleńskiego”. Towarzystwo Muzyczne od razu powierzyło mu kierownictwo Szkoły Muzycznej. Stanowisko to pełnił Żeleński aż do swojej śmierci przez równe 40 lat.

Wkrótce po swoim przyjeździe rozpoczął Żeleński starania (poparte przez prezydenta Krakowa M. Zyblikiewicza) o utworzenie konserwatorium muzycznego. I tak dnia 1 lutego 1888 roku otworzono „Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie”. Na czele tej instytucji stanął Żeleński. Jako dyrektor Konserwatorium postawił go Żeleński na wysokim poziomie, przyczyniając się do jego rozkwitu. Dobrze przygotowani absolwenci Konserwatorium zaczęli podnosić ogólny poziom kultury muzycznej Krakowa, jak również innych miast Polski. Znakomitszymi absolwentami Konserwatorium byli: H. Opieński, M. Świerzyński, B. Wallek-Walewski, St. Lipski i inni. Konserwatorium zajmowało drugie piętro budynku Starego Teatru przy pl. Szczepańskim 1.

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Władysław Żeleński na obrazie J. Malczewskiego

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Afisz koncertu z udziałem profesorów i chóru Towarzystwa Muzycznego

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Plac Szczepański 1

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Grono nauczycielskie Konserwatorium

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Bolesław Wallek-Walewski

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Michał Świerzyński

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Wacław Geiger

Free Bootstrap Template by uicookies.com

Henryk Opieński

Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Towarzystwa Muzycznego w Krakowie lub znajdują się w domenie publicznej, z wyjątkiem zdjęcia Bolesława Wallek-Walewskiego, które pochodzi ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego , jak również zdjęcia budynku przy pl. Szczepańskim 1, przygotowanego na podstawie fotografii pana Zbigniewa Puty: Creative Commons — Attribution 4.0 Unported — CC BY-SA 4.0 .